ستایش‌نامه‌هایی درباره کتاب «داروین به زبان ساده»
«داروین به زبان ساده» واقعا به سبکی بامزه و گیرا نوشته شده است. به حق، مایکل روس در این کتاب در اوج خود است. او درباره نظریه‌های پیچیده و تاریخشان به طوری فشرده و ساده قلم می‌زند که هر خواننده‌ای، به سادگی مغز سخن را درمی‌یابد. وی چنان توانایی در چینش پیام‌ها و پرورش مفاهیم دارد که نظر هر کتاب‌خوانی را به سوی خود درمی‌کشد؛ حتی اگر بخواهید پس از ژرف‌اندیشی از این کتاب خرده بگیرید، کامیاب نخواهید شد.
رابرت جی ریچارد؛ استاد کرسی تاریخ دانش در مرکز فیش باین، دانشگاه شیکاگو
مایکل روس – یکی از پیشروترین کارشناسان تاریخ تکامل – در سبک بی همتایش، گزارش سرگرم کننده، پرشور و هیجان‌آفرینی از زندگانی و دستاورد داروین فراپیش می‌دارد. این کتاب یکی از بهترین چکیده‌نگاری‌های موجود درباره داروین است. آن را به ویژه به دانشجویان و خوانندگان غیرحرفه‌ای سفارش می‌کنم.
دیوید سپکوسکی؛ دانش‌پژوه پژوهشکده تاریخ علم، ماکس پلانک
این کتاب چکیده‌ای است نغز از پژوهش‌ها و دستاوردهای شگرف داروین. روس نویسنده چیره‌زبانی است. وی به روشنی بازمی‌نماید که داروین چه کسی است و چرا دانشمند سترگی به شمار می‌رود. این کتاب حتا بی‌ارتباط با گرفتاری‌های بزرگ کنونی‌مان نیز نیست و از همین رو است که با کامیابی همراه گردیده است. روس! دست مریزاد؛ گل کاشتی.
جو کاین؛ استاد تاریخ و فلسفه زیست‌شناسی؛ دانشگاه لندن
هر کس دوستار داروین و اندیشه‌هایش باشد؛ این کتاب را خواندنی خواهد یافت. هیچ کتاب دیگری با زبانی همه‌فهم، اینچنین گزارش پرباری از داروین و نظریه دگرگون‌سازش فراپیش نمی‌دارد. کتاب روس با اینکه برای توده مردم نوشته شده است، جزئیات تاریخی و عمق فلسفی نظریه داروین را از قلم نمی‌اندازد.
پل تامپسون؛ استاد پژوهشکده تاریخ و فلسفه دانش و فناوری؛ دانشگاه تورنتو
پیش‌گفتار ویراستار مجموعه
«زندگی‌نامه بزرگان» جُنگی است از نشر «چالری به زبان ساده». این جُنگ، معرّفی‌نامه کوتاه، ولی معتبری از اثرگذارترین فرهیختگان جهان است: دانشمندان، هنرمندان، نویسندگان، چهره‌های تاریخی و دیگر اقتصاددانانی که تأثیری پایدار و پرارج بر جامعه ما داشته‌اند. هر کتاب با روشی دریافتنی و دلپذیر آماده می‌شود و نگاهی روشنگرانه به آثار، اندیشه‌ها، زندگانی خصوصی این بزرگان و دستاوردی که به جا نهاده‌اند، دارد. نویسندگان ما دانش‌پژوهان سرشناس و کاردانان سرآمدی‌اند که عمر خود را گمارده‌اند تا کار و زندگانی شخصی این بزرگان را از هر جنبه بپژوهند.
بر خلاف بسیاری از کتاب‌ها که فقط به رویدادهای سرنوشت‌ساز می‌پردازند، جُنگ «زندگی‌نامه بزرگان» از شکل و درون‌مایه معمول فراتر می‌رود. این مجموعه نه فقط ویژگی‌های فردی کم شناخته شده، منش‌های شگفت، توانایی‌ها و ناتوانی‌های بزرگان و امثال آن را به نگارش درمی‌آورد، بلکه افزون بر این، دستاوردهای تخصصی و شگفت این دانشوران را نیز به خوبی می‌نمایاند.
زیست نامداران گاه با راز، افسانه و بدفهمی پوشیده شده یا بستر کشمکش‌ها بوده است. مجموعهٔ ما می‌کوشد به دستاورد و زندگانی گاه پیچیدهٔ کاراترین و نیرومندترین تاریخ‌سازان جهان، جان، ژرفا و روشنی بخشد. مگر خوانندگان چه چیزی را از این مجموعه می‌خواهند به جز دگرگونی فکری، رخدادها و تجربیات بی‌همتای این فرزانگان. خُب کتاب‌های ما نیز همین خواسته خوانندگان را برمی‌آورد. تحوّلات فکری، رویدادها و تجربیات این بزرگان را هویدا می‌کند، رویدادها و تجربیاتی که این تاریخ‌سازان را به سوی کشف‌های پیشگامانه یا دیگر دستاوردهایشان رهنمون کرده است. افزون بر این، چالش‌های جوراجوری را به تصویر می‌کشد که دانشوران با آن روباروی شده و بر آن چیره شده‌اند تا سرگذشت رشتهٔ خویش را رقم زنند.
امیدواریم خوانندگان ما با خوانش این مجموعه، نه فقط به داده‌های تازه و حقایقی که این نوابغ را به پیش رانده است دست یابند؛ بلکه از این آثار برای زندگانی خود نیز الهام گیرند. مگر این، همان توقّعی نیست که ما از هر نوشتار گران‌ارجی داریم؟!
چارلز کارلینی «چالری به زبان ساده»
شهر نیویورک
سرآغاز
کتاب پیش‌رو گزارشی است از زندگانی چارلز داروین. چه بسا خوانندگان خرده بگیرند که «این همه کتاب درباره چارلز داروین نوشته شده است! چه نیازی است که بازهم کتاب دیگری به نگارش درآید؟!». اگر این سخن را نمی‌پذیرید، به وبگاه آمازون بروید و نام «چارلز داروین» را به انگلیسی حروف‌نگاری کنید. ۲۱۵۴۹ تاربرگ در دسترس شما قرار می‌گیرد. برای سنجش، اگر نام من، «روس» را به انگلیسی بجویید، فقط ۶۲۳ تاربرگ فرادست می‌آید. تازه شرط می‌بندم که بیشتر این تاربرگ‌ها از آن است که «روس» با واژه «روز» در انگلیسی – به معنای فریب – هم‌املاست؛ [ و گرنه تعداد نتایج اسم من از این هم کمتر می‌شد.]
خُب، پس راستی، چرا باید از نو کتاب دیگری درباره چالز داروین نوشته شود؟ [شاید] تا حدی به این دلیل که [سرگذشت داروین] داستان دل‌انگیزی برای بازگفت دارد – جوان مایه‌دار و به ظاهر کم‌هوشی که به سرزمین‌های دوردست راه کشید و پس از بازگشت به میهن به یکی از گران‌مایه‌ترین نظریه‌های دانشورانه در سراسر تاریخ علم دست یافت.- یا شاید برای اینکه حتا امروزه به حقایق تازه‌ای دست یافته‌ایم که دید [پیشین] ما را دگرگون می‌کند یا آن را بهبود می‌بخشد. برای نمونه واپسین یافته‌ها، این حقیقت را پدیدار می‌سازد که گویا داروین به بیماری نارسایی قند شیر[1] دچار شده بود. این واقعیت می‌تواند دیدگاه ما را درباره وی و درباره نظریه‌‌اش دگر کند.
یا شاید وی به محیط روستایی پناه برد تا از مردم دوری بگزیند؟ چراکه جامعهاش نسبت به نظریه‌‌اش واکنش ستیزه‌جویانه‌ای نشان داده و داروین دچار درد روان‌تنی و آزردگی گردیده بود؟ یا ممکن است رنجوری داروین موضوعی ساده و جسمانی باشد و رسیدن به نظریه تکامل و دفاع از آن برایش هیچ رنجشی به همراه نداشت؟ یا چه بسا این حقایق، بتواند اطلاعاتی درباره داروین و جامعهاش به ما بدهد؟ به این معنی که هر چند کشف تکامل، رویداد سترگی به شمار می‌رفت، ولی آن قدر تحریک‌کننده نبود که بتواند تهدیدآور یا حتا ناخوشایند به نظر آید؟
آری، [به نظر من] اسطوره داروین ارزش بازگفت دارد؛ نخست به این دلیل که تاریخ به هیچ وجه فقط رویدادی پس رویداد دیگری نیست. ما تاریخ را با توجه به نگاه و علایقمان می‌نویسیم و به آن شکل می‌دهیم. دیگر اینکه امروزه نظریه داروین به ویژه در آمریکا بس بسیار بحث‌انگیز شده است. چراکه برخی عقاید داروین را ناساز با خوانش توده مردم از مسیحیّت انجیلی می‌انگارند. شاید من نتوانم نظر بسیاری را به ویژه در میان بزرگ‌سالان عوض کنم؛ ولی اگر برخی از جوانان، این کتاب را بخوانند و به این نتیجه برسند که جهان، دل‌انگیز‌تر و چالش‌خیزتر از چیزی است که تاکنون به آنها شناسانده شده است، این خود انگیزه‌ای نیکو برای نگارش این کتاب خواهد بود.
نویسنده، ارج‌گزار برخی از همکاران خود است. پرروشن است که نخست باید از چارلز کارلینی ویراستار و ناشر این کتاب سپاس بگزارم؛ زیرا وی بود که از من درخواست تا در مجموعه کتاب‌هایی درباره «تاریخ‌سازان اثرگذار» قلم بزنم؛ همچنین ایشان و همکارانش بودند که یاری‌ام رساندند تا دست‌نوشته‌هایم را آماده چاپ کنم. از هلنا بکمن ویراستار فنی همچنین از مارتین یانگ که تصویرگری کتابم را به نغزی عهده‌دار شد سپاسمندم؛ نیز وامدار همه کسانی‌ام که دست‌اندرکار داروین‌پژوهی‌اند؛ به ویژه گروهی که بیشترین ناهم‌رایی و ناهمداستانی را با من داشته‌اند. به راستی، بسیاری از پژوهش‌های ما، برآیند کار گروهی است؛ ازین رو بدون روشن‌اندیشی و گشاده‌دستی دیگر داروین‌شناسان، کتاب من هرگز به نگارش درنمی‌آمد. مارک بورلو و دوین سپکوسکی، دو تن از نیک‌ترین تاریخ‌دانان زیست‌شناسی کنونی‌اند که دست‌نوشته‌هایم را بازبینی کردند. آفرین‌گوی این دو بزرگوارم. همچنین بسیار وامدار دانشگاه دولتی فلوریدا، محل کارم ام؛ به ویژه وقف ویلیان و لوسیل ورک مایستر که هزینه کرسی‌ام را می‌پردازند. من زهازه و ستایشم را پیش‌کش می‌کنم به: هندریک گیر، همکاران و کارکنانش در پژوهشگاه استلن بوش در ناحیه شراب‌خیز آفریقای جنوبی؛ جایی که دور از گیرودارهای این جهانی نیمسالی را در آن جا گذراندم. هرگز در خانه یا دفتر کارم در چنین زیست‌بوم زیبایی به سر نبرده بودم. لیزی، همسرم همچون همیشه این همه را برایم دلنشین و دلنشان گردانید.
مایکل روس؛ ایالت فلوریدا، شهر تالاهاسی
[1] نوعی ناتوانی در سوخت‌وساز و گوارش قند شیر. این بیماری به سبب نبود آنزیم قند شیر در دستگاه گوارش، برای شکستن پیوندهای قند شیر پدید می‌آید. از نشانه‌های این بیماری می‌توان به درد شکم، نفخ، باد شکم، شکم‌روش و بازگشت اسید به سرخ‌نای اشاره کرد.
فهرست
۶- دانش همگانی
۷- دانش حرفه‌ای
۸- بشر
پیشنهادی به دوستاران داروین
درباره نگارنده
پسگفتار
یادداشتی درباره حروف‌نگاری