سخنان کوتاه و پندآموز بزرگان و ردان
ویژگی گزینگفتهها
بسا در نگاه نخست گزینگفتهها مانند گفتآوردها یا سخنان معمولی به نظر برسند؛ اما گزینگفتهها سه ویژگی بنیادین دارند که آنها را از دیگر سخنان میگسلد:
۱- گزینگفتهها پند و اندرزهای کوتاه و نغزند که از آزمودهها و تجربههای دیریاز و کهن برخاسته اند و حقیقتی ناب و ارزنده را پیش مینهند و ما را به بازنگری و بازبینی باورهایمان وامیدارند.
۲- گزینگفتهها، فشرده، پربار، خردپسند و سودمندند؛ ازین رو به آسانی در یادها میمانند.
۳- برای بسیاری از مردمان درونمایهای فراگیر و گسترده دارند.
۴- گمانزدا، آشکار، سخته و اندیشهبرانگیزند؛
۵- گزینگفتهها همچون یک نگاره و اثر هنری نغز یا یک قطعه آهنگ؛ رسا و شیوا، زیبا و خنیایی اند.
.A journey of a thousand miles begins with a single step
درنوردیدن راههای دور و دراز با گامهای خرد و کم دامنه می آغازد. (زبانزد چینی)
♣♣♣♣♣
Good knots have no rope; But cannot be untied
گره های خوب رَسَنی ندارند؛ ازین رو باز هم نمیشوند. (زبانزد چینی)
♣♣♣♣♣
.Thomas jefferson: if you ant something you’ve never had you must willing to do something you’ve never done
توماس جفرسون: اگر چیزی را میخواهی که هرگز نداشته ای، باید سر کاری را داشته باشی که هرگز نکرده ای.
♣♣♣♣♣
مولانا: لا تَکُن بِلا حُبّ کَی لا تَشعرُ بِانَّک مَیتٌ مُت فِی الحبِّ وابقِ حیاً لِلابَد.
خدایگان: بی عشق مباش تا خودت را مرده نپنداری. در عشق بمیر تا زندگانی جاودان یابی.
♣♣♣♣♣
اگر خرسی در جنگلی از پی ات میدود، باکی نیست که چه اندازه کُند میدوی. تنها باید از دوندهای که همپای توست پیش بیفتی.
♣♣♣♣♣
.Friedrich Nietzsche: what doesnt kill me make me stronger
فریدریک نیچه: هر چیز که مرا نکشد، نیرومندترم میسازد.
♣♣♣♣♣
Plato: Good people do not need laws to tell them to act responsibly, while bad people will find a way around the laws.
افلاتون: خوبان و نیکوان نیازی به قانون ندارند تا به آنها بگوید، درست و بهنجار رفتار کنند؛ امّا بدکرداران و کژرفتاران، پیوسته و آسیمهسر جویای راهیاند که قانون را پس پشت بیفکنند.
♣♣♣♣♣
شمس تبریزی: چنانکه آن خطاط سه گون خط نبشتی؛ یکی او خواندی لاغیر؛ یکی هم او خواندی هم غیر؛ یکی نه او خواندی نه غیر او. آن منم که سخن گویم؛ نه من دانم نه غیر من. (مقالات شمس تبریزی، دفتر اول، ص ۲۷۲)
♣♣♣♣♣
شمس تبریزی: من خوی دارم که جهودان را دعا کنم. گویم که خداش هدایت دهاد. آن را که مرا دشنام میدهد، دعا میگویم که خدایا او را از این دشنام دادن بهتر و خوشتر کاری بده. (مقالات شمس ص121)
♣♣♣♣♣
Treat others as ends and not as means
مردم چونان آماج و آرمان خود رفتار کن نه همچون ابزار خود. (مردم را به چشم هدف و آرمان خود بنگر، نه همچون دستافزاری برای هدفهای خود.)
♣♣♣♣♣
Jesus of Nazareth:To do as you would be done by, and to love your neighbour as yourself.
عیسا مسیح: آن گونه رفتار کن که میپسندی، با تو رفتار کنند و به همسایهات مهر بورز همان گونه که به خودت مهر می ورزی.
♣♣♣♣♣
خواجه عبدالله انصاری: دی رفت و بازنیاید؛ فردا را اعتماد نشاید؛ حال را غنیمت دان که دیر نپاید.
♣♣♣♣♣
زمان وانهادن کار
Knowing When to Quit
Friedrich Nietzsche: He who fights with monsters should look to it that he himself does not become a monster.
فریدریک نیچه: آن که با هیولاها میجنگد، باید بپاید که خودش به هیولا بدل نشود.
♣♣♣♣♣
Virtue
The road to hell is paved with good intentions.
راه دوزخ با نیتهای خوب سنگفرش شده است.
♣♣♣♣♣
خویشتن آزاری
Self-Punishment
Christopher Hitchens: We live only a few conscious decades, and we fret ourselves enough for several lifetimes.
کریستوفر هیچنس: ما فقط چند دهه هشیارانه زیست میکنیم، امّا به اندازه چندین نسل خود را میآزاریم.
♣♣♣♣♣
The Levity of Life
Alan Watts, British Philosopher: Man suffers only because he takes seriously what the gods made for fun.
آلن واتس: بشر فقط به این دلیل رنج میبرد که آنچه را خدایان برای سرگرمی ساختهاند، جدی میگیرد.
♣♣♣♣♣
Deceit
Mark Twain: It’s easier to fool people than to convince them that they have been fooled.
مارک تواین: فریفتن مردم، آسانتر از آن است که متقاعدشان کنی که فریب خوردهاند.
♣♣♣♣♣
کینتوزی
Resentment
Nelson Mandela: Resentment is like drinking poison and then hoping it will kill your enemies.
نلسون ماندلا: کینورز بهسان کسی است که خودش زهر میآشامد و امید میبرد که دشمنانش را بمیراند.
♣♣♣♣♣
True Wisdom
Lao Tsu, Ancient Chinese Philosopher: Those who know do not speak. Those who speak do not know.
لائوتسه: کسانی که میدانند لب نمیگشایند. کسانی که زبان میجنبانند، چیزی نمیدانند.
♣♣♣♣♣
دو بار اندازه بزن؛ یک بار ببر.
♣♣♣♣♣
تاریخ بیهقی: او نخست ببرید و اندازه نگرفت پس بدوخت تا موزه و قبا تنگ و بیاندام آمد.
♣♣♣♣♣
اگر کنار سگها بخوابی، با ککها برمیخیزی.
♣♣♣♣♣
Aristotle: When democracy is ignorant even wisdom become a crime
ارستو: چون مردم نادان و نفهم میشوند، حتا خردورزی و اندیشهوری بزه و گناه به شمار می رود.
♣♣♣♣♣
You can lead a horse to water, but you can’t make it drink.
میتوان چهارپایی را به سوی رودخانه راند، اما نمیتوان آن را وادار به نوشیدن کرد.
♣♣♣♣♣
Don’t count your chickens before they hatch.
جوجههایت را پیش از بیرون آمدن از تخم نشمار. (جوجه را پایان پاییز میشمرند.)
چگونه گزینگفتههای خود را بنویسیم و از خود به یادگار گذاریم؟
با در نظر گرفتن گزینسخنان پندآموز بالا، چگونه میتوانید گزینگفته خودتان را بیافرینید؛ و با سخنان کوتاه و گزیدهتان، یادتان را برای همیشه زنده نگه دارید؟ نگارنده سه گام زیر را پیش مینهد:
۱- بخوانید. نه فقط گزینسخنان را، بلکه هر داستان یا چیزی را که میتواند به شما پند و اندرزی دهد. ادب ایران و جهان را بررسید. جملهها و عبارتهایی را که به شما چیزی ارزنده میآموزد، یادداشت کنید، جملههایی که به نظرتان سخنان کوتاه و پربارند.
۲- گزینسخنان دلپسند خود را بازبنویسید و بکوشید به آنها آرایه و سویه ادبی و هنری ببخشید. واژههای ادبی و زیبا را جایگزین واژههای متعارف کنید. بکوشید، جملههایتان آهنگین و خنیایی گردد.
۳- چشم و گوش و ذهن خود را تیز کنید، قلم و کاغذ همراه داشته باشید تا اگر با جمله، عبارت یا سخنی کوتاه و زیبا برخوردید آن را یادداشت کنید و از آن برای ساخت گزینهگفته خودتان بهره برید.
♣♣♣♣♣
Sam Walton: Don’t fight critics with word. Let the work speak. When critics talked walmak built
سام والتن: با منتقدانتان بگومگو نکنید. بگذارید، کارتان سخن بگوید. هنگامی که منتقدان یاوه میسرایند، والمارک سازندگی میکند.
برای آشنایی با نوشته ادبی به این تاربرگ سری بزنید.