آموزه یازدهم: پرچم‌داران

فعالیت های نوشتاری

۱- چهار واژۀ مهم املایی از متن درس بیابید و برای هر کدام، یک متضاد و یک مترادف بنویسید. –

۲- جمله‌های زیر را به اجزای آن تجزیه کنید؛ سپس هسته و نوع وابستۀ گروه‌های اسمی را مشخص کنید.

◙ دشمن بی رحم، بمب بر مردم بی گناه، فرومی ریخت.

◙ این ملّت شجاع، در هشت سال، حماسه‌های شگفت انگیز آفریدند.

۳- در متن درس، یک تشبیه بیابید و رکن‌های اوّل و دوم آن را مشخص کنید.

– جوانان سرزنده و پاک آیین میهن اسلامی (مشبه)، همانند (ادات) قلل (مشبه به) استوار و پایدارند (وجه شبه).

الفبای خطّ فارسی در مقایسه با الفبای خط‌های مشهور دنیا، پرنقطه ترین است؛ بنابراین، در نوشتن املا لازم است حرف‌های یک نقطه ای، دو نقطه ای و سه نقطه ای را بشناسیم و نقطۀ هر حرف را در جای خاصّ آن قرار دهیم. مثال: نزد، ترد، بنی، نبی.

شعر خوانی: ای وطن

◙ ای ایستاده در چمن آفتابی معلوم / وطن من! / ای تواناترین مظلوم / تو را دوست دارم!

دانش زبانی: مظلوم: ستم دیده/ دانش ادبی: قالب: شعر نو، موج نو / ای وطن: استعاره

بازگردانی: ای سرزمین من، ای استوار در سرسبزی، ای آفتاب آشکار، ای مظلوم‌ترین سرزمین که تواناترین سرزمینی. تو را دوست دارم.

◙ای آفتاب شمایل دریادل / که نام خیابان‌هایت را شهیدان برگزیده‌اند / ای فروتن نیرومند! / ایستاده‌ایم در کنار تو، سبز و سربلند / 

دانش زبانی: شمایل: چهره/ برگزیدن: انتخاب کردن (بن ماضی: برگزید؛ بن مضارع: برگزین) / دانش ادبی: آفتاب شمایل: تشبیه (کسی که چهره اش مانند آفتاب است) / دریا دل: تشبیه (کسی که دلش مانند دریا بخشنده است.)؛ کنایه از بخشنده / سبز: کنایه از شاداب / نام خیابان‌هایت را شهیدان برگزیده‌اند: کنایه از اینکه بسیاری در کشور شهید شده اند

بازگردانی: ای وطن که صورتت مانند آفتاب و دلت همچون دریا است. ای وطن که شهیدان بسیاری داده ای. ای فروتن توانمند. ما شاداب و سرافراز از تو دفاع می کنیم.

◙و تو آن درخت گردوی کهن‌سالی / و بیش از آنکه من خوف تبر را نگرانم، / تو ایستاده‌ای

دانش زبانی: خوف: ترس/ را: برای / دانش ادبی: تو آن درخت گردوی کهنسالی: تشبیه / بیش از آنکه من خوف تبر را نگرانم: کنایه از اینکه تو نابود ناشدنی ای

بازگردانی: و تو مانند درخت گردوی کهنسال، شکوه مندی. بیشتر از آنکه من از ترس تبر نگران باشم تو استوار ایستاده‌ای.

◙ و پسران تو / مردان نیایش و شمشیرند / و مادران صبوری داری / و پدرانی به غایت، جرئت‌مند. / دوست دارم تو را / آن‌گونه که عشق را / دریا را / آفتاب را … /

دانش زبانی: نیایش: دعا/  صبور: بردبار/ به غایت: بی‌نهایت/ جرئت‌مند: باجرأت / دانش ادبی: شمشیر: مجاز از جنگ / آن‌گونه که عشق: تشبیه

بازگردانی: پسران این سرزمین مردان دعا و نماز و جنگ اند. مادرانت بردبارند و پدرانت بسیار نترس. عشق من به تو مانند عشق به عشق، دریا، آفتاب است.

◙ ای مجمع‌الجزایر گل‌ها، خوبی‌ها! / ای بهار استوار! / ای اقیانوس مواج عاطفه و خشونت …، / ای شکیبای شکوهمند!

دانش زبانی: مجمع الجزایر: چندین جزیره نزدیک به هم / استوار: پایدار/ شکیبا: بردبار/ دانش ادبی: مجمع‌الجزایر گل‌ها: استعاره (تو  [وطن] مانند سرزمین گلی) / مجمع‌الجزایر خوبی‌ها: تشبیه/ ای بهار استوار: استعاره / اقیانوس مواج عاطفه و خشونت: تشبیه (عاطفه و خشونت مانند اقیانوس است)

بازگردانی: تو مانند گلستان و مجمع خوبی هایی، مانند بهار سرسبزی و استواری. تو لبریز از عاطفه و احساس و خشمی. تو شکیبا و شکوهمندی.

◙ کجای زمین از تو عاشق‌تر است؟ … / من از تو برنمی‌گردم تا بمیرم / و مرگ در کنار تو زندگی است / تو را دوست می‌دارم …

دانش زبانی: برگشتن: (بن ماضی: برگشت؛ بن مضارع: برگرد) / دانش ادبی: از کسی برگشتن: کنایه از به کسی پشت کردن و او را کنار گذاشتن/ کجای زمین از تو عاشق‌تر است؟: استعاره، پرسش انکاری / مرگ در کنار تو زندگی است: متناقض نما (سالهای بعد می‌خوانید.)

بازگردانی: تو از همه سرزمین ها برتری. من به تو پشت نمی کنم. مرگ برای تو زندگی جاودان است. تو را دوست دارم.

◙ چقدر به اقیانوس می‌مانی! / برای تو و به خاطر تو / ای پهلوان فروتن! / خدا چقدر مهربانی‌اش را وسعت داد

دانش زبانی: مانستن: مانند بودن(بن ماضی: مانست؛ بن مضارع: مان) / وسعت: گسترش / دانش ادبی: به اقیانوس می‌مانی: تشبیه

بازگردانی: تو مانند اقیانوسی. ای سرزمین پهلوانان فروتن. خدا لطف کرد که تو را نصیب ما کرد.

◙ در دورهای کویر طبس / آن اتفاق / یادت هست؟ / نه من بودم و نه هیچ‌کس / خدا بود و گردباد…

دانش زبانی: دورهای کویر: کویر دوردست/ دانش ادبی: اشاره به رخدادی دارد که چند بالگرد آمریکایی پنهانی وارد ایران شدند و طوفان شن باعث فروپاشی نقشه آنها گردید. تلمیح

بازگردانی: در کویر دوردست کویر، یادت هست که چه رخ داد. آن جا فقط خدا بود و بس.

◙ وطن من، آه ای پوپک مؤّدب! / ای رویین‌تن متواضع! / ای متواضع‌ رویین‌تن! / ای وطن من!

دانش زبانی: پوپک: هدهد، شانه به سر/ مؤّدب: با ادب/ رویین‌تن: آنکه بدنی نیرومند دارد و ضربۀ اسلحه بر او اثر ندارد. آسیب ناپذیر / قلمرو ادبی:

بازگردانی: تو مانند هدهد با ادبی. ای نیرومند و آسیب ناپذیر، ای میهن من.

از آسمان سبز؛ سلمان هراتی