الدَّرسُ الثالِثُ: عَجائِبُ الأَشجار

التمارین

اَلتَّمرینُ الْأَوَّلُ: أیُّ کلمهٍ مِن کلماتِ مُعجَمِ الدّرسِ تُناسِبُ التَّوضیحاتِ التّالیهَ؟ (چه واژه­ای از کلمه­ های واژه ­نامه درس با گزارش‌های زیر متناسب است.)

۱- مِساحَهٌ مِنَ الْأرضِ، حَولَهَا الماءُ مِن کُلِّ جِھَهٍ.       الجَزیرَه (بخشی از زمین که پیرامونش از هر سوی آب است.)

۲- بَحرٌ یُعادِلُ ثُلثَ الأرضِ تقریباً.                      المُحیطُ الهادِئُ (دریایی که کمابیش برابر یک سوم زمین است = اقیانوس آرام.)

۳- الّذی یُعطیهِ اللهُ عُمراً طَویلآً.                        المُعَمَّرُ (کسی که خداوند به او عمری دراز داده است = سالمند.)

۴- صِفاتُ أحدٍ أَو شَیءٍ.         المواصفات (صفتهای فردی یا چیزی = ویژگی‌ها.)

۵- ساقُ الشّجُر.                                        الجِذع (تنه درخت = تنه.)

اَلتَّمرینُ الثّانی: تَرجِمَ الأحادیثَ النَّبَویهَ ثُمَّ عَیّنِ المَطلوبَ مِنکَ. (حدیث‌های پیامبر را ترجمه کن؛ سپس آنچه را از تو خواسته شده شناسایی کن.)

۱- ما مِن مُسلِمٍ یَزرَعُ زَرعاً أو یَغرِسُ غَرساً فَیأکُلُ مِنهُ طَیرٌ أو إنسانٌ أو بَهیمَهٌ إلّا کانَت لَهُ بِه صَدَقَهٌ. (الجارّ و المَجرور، و اسم الفاعل)

(هیچ مسلمانی نیست که کشتی را بکارد یا نهالی را بنشاند و از آن پرنده یا انسان یا چهارپایی بخورد مگر اینکه صدقه ­ای برای او در نظر گرفته می‌شود.)

الجارّ و المَجرور: مِن مُسلِمٍ، مِنهُ، لَهُ / اسم الفاعل: مُسلِمٍ

۲- ما مِن رَجُلٍ یَغرِسُ غَرساً إلاّ کَتَبَ اللهُ لَهُ مِنَ الأجرِ قَدرَ ما یَخرُجُ مِن ثَمَرِ ذلِکَ الغَرسِ. (الفعل الماضی و المفعول)

(هیچ مردی نیست که نهالی بنشاند مگر اینکه خدا به اندازه میوه‌اى که از آن درخت برون مى‌آید، پاداش براى وى می‌نویسد.) الفعل الماضی: کَتَبَ / المفعول: قَدرَ

۳- سُئِلَ النّبیّ (ص): أیُّ المالِ خَیرٌ؟ قالَ: زَرعٌ زَرَعَهُ صاحِبُهُ.  (الفِعل المَجهول، وَ الفاعِل)

(از پیامبر پرسیده شد: چه دارایی بهتر است؟ – گفت: کِشتی که صاحبش آن را کاشته است.) الفِعل المَجهول: سُئِلَ / الفاعِل: صاحِبُ

1- ما مِنْ: هیچ … نیست ۲- غَرْس: نهال

اَلتَّمرینُ الثّالِثُ: أجِب عَنِ الأسئلَهِ التّالیهِ حَسَبَ الصُّوَرِ. (به پرسش‌های زیر با توجه به تصویرها پاسخ بده.)

۱- بِمَ یذهَبُ الطّلّابُ إلَی المَدرَسَهِ؟ – یَذهَبُ الطّلّابُ إلَی المَدرَسَهِ بالحافِلَه. (دانش‌آموزان با چی به دبیرستان می‌روند؟ – دانش‌آموزان با اتوبوس به دبیرستان می‌روند)

۲- فی أیّ بِلادٍ تَقَعُ هذِهِ الأهرامُ؟ – تَقَعُ هذِهِ الأهرامُ فی مصر. (این هرمها در چه کشوری واقع است؟ – این هرمها در مصر واقع است.)

۳- کَیفَ الجَوُّ فی أردبیل فی الشِّتاءِ؟ – الجَوُّ باردٌ فی أردبیل فی الشِّتاءِ. (زمستان هوا در اردبیل چه طور است؟ – زمستان در اردبیل هوا سرد است.)

۴- لِمَن هذا التّمثالُ؟ – هذا تمثالُ سیبویه. (این تندیس از آن کیست؟ – این تندیس از آن سیبویه است.)

۵- هَل تُشاهِدُ وَجهاً فِی الصّورَهِ؟ – نعم؛ أُشاهِدُ وَجهاً فِی الصّورَهِ. (آیا چهره ای را در عکس می‌بینی؟ – آری؛ چهره ای را در عکس می‌بینم.)

۶- ماذا تُشاهِدُ فَوقَ النَّهرِ؟ – أُشاهِدُ بیتا فَوقَ النَّهرِ. (چه چیزی را بالای رود می‌بینی؟ – خانه ای را بالای رود می‌بینم.)

اَلتَّمرینُ الرّابِعُ:

ألف: عَیّنِ التَّرجمهَ الصَّحیحهَ حَسَبَ قواعِدِ المعرفهِ وَ النَّکِرَهِ.  (با نگرش به قواعد شناس و ناشناس ترجمه درست را شناسایی کن.)

۱- سَمِعتُ صَوتاً عَجیباً.             صدای عجیبی را شنیدم. ■   صدای عجیب را شنیدم. □

۲- وَصَلتُ إلَی القَریهِ.               به روستایی رسیدم. □        به روستا رسیدم. ■

۳- نَظرَهٌ إلَی الماضی.               نگاهی به گذشته. ■          نگاه به گذشته. □

۴- العِبادُ الصّالحونَ.               بندگانی درستکار □          بندگانِ درستکار ■

۵- السِّوارُ العَتیقُ.                   دستنبند کهنه■                دستنبندی کهنه □

۶- التّاریخُ الذَّهَبیّ.                  تاریخی زرّین □               تاریخ زرّین ■

 ب: تَرجمِ الجُمَلَ التّالیهَ حَسَبَ قواعِدِ المعرفهِ و النَّکِرَهِ؛ ثُمَّ عَیّن المَعرفهِ و النَّکِرَهِ فی ما أُشیرَ إلیهِ بِخَطٍّ.  (با توجه به قواعد شناس و ناشناس جمله‌ها را ترجمه کن؛ سپس در آنچه با خط به آن اشاره شده شناس و ناشناس را شناسایی کن.)

۱- سَجَّلَت مُنَظَّمَهُ الیونِسکو مَسجِدَ الإمامِ وَ قُبَّهَ قابوسٍ فی قائمَهِ التُّراثِ العالَمی. (سازمان یونسکو مسجد امام و گنبد قابوس را در لیست میراث جهانی ثبت کرد.)

المَعرفهِ: قابوسٍ؛ التُّراثِ

۲- عِمارَه خُسرو آباد فی سَنَندَج تَجذِبُ سُیّاحاً مِن مُدُنِ إیران. (ساختمان خسروآباد در سنندج گردشگرانی را از شهرهای ایران جذب می‌کند.)  المَعرفهِ: سَنَندَج / النَّکِرَهِ: سُیّاحاً

۳- حدیقَهُ شاهزادَه قُربَ کِرمان جَنَّهٌ فِی الصَّحراءِ. (باغ شاهزاده نزدیک کرمان بهشتی در بیابان است.) النَّکِرَهِ: جَنَّهٌ

۴- مَعبَدُ کُردکُلا فی مُحافَظَهِ مازَندَران أحَدُ الآثارِ القَدیمَهِ. (پرستشگاه کردکلا در استان مازندران یکی از آثار کهن است.) المعرفهِ: مازَندَران

1- أُشیرَ: اشاره شد ۲- قائِمَهُ التُّاثِ الْعالَمی: لیست میراث جهانی 3ــ سُیّاح: گردشگران، مفرد آن: سائِح 4ــ تکیۀ کُرد کُلا از آثار ملّی ایران در شمال شهرستان جویبار

اَلتَّمرینُ الْخامِسُ: عَیّنِ الکلمَهَ الصَّحیحَهَ حَسَبَ الفعلِ الماضی. (با توجه به فعل ماضی واژه درست را شناسایی کن.)

اَلتَّمرینُ السّادِسُ: ضَعْ فِی الْفَراغِ کَلِمَهً مُناسِبَهً. (در جای خالی واژه مناسب را بگذار.)

۱- یُسافرُ کثیرٌ مِن الْـ ……………… إلی إیران کُلّ عامٍ.   قائمَه (فهرست)□ آغصان (شاخه ها) □ سُیّاح (گردشگران)■

( هر سال بسیاری از گردشگران به ایران مسافرت می کنند.)

۲- وَضَعْتُ الْمِصباحَ فی …………… الْبَیتِ.   تَخْفیضِ (تخفیف)□ مِفْتاحِ (کلید)□ مِشْکاهِ (چراغدان)■ (چراغ را در چراغدان خانه نهادم.)

۳- جَدّی لا ………….. بَعْضَ ذِکْرَیاتِهِ.   یَغْرِسُ (می کارد) □ یتَذَکَّرُ (به یاد می آورد)■ ینْبُتُ (می روید)□ (نیای من برخی از خاطراتش را به یاد نمی­آورد.)

۴- شارَکَ زُمَلاؤُنا فی …………. عِلْمیهٍ.   مُباراهٍ (مسابقه)■ اِلْإتِفافٍ (در هم پیچیدن)□ بُذورٍ (بذرها)□ (همکارانمان در مسابقه علمی‌شرکت کردند.)

۵- بَدَأ الـ …………… بِتعلیمِ الرّیاضیّینَ.   فوز (پیروزی)□ مدرّب (مربّی)■ تراث (میراث)□ (مربّی آغاز به آموزش ورزشکاران کرد.)

الَتمَّرینُ السّابِعُ: اکتبْ جَمْعَ هذِهِ الْأسْماءِ. (جمع این اسم­ها را بنویس.)

سائِح(گردشگر): سُیّاح / أَثَر(اثر): آثار / تاریخ(تاریخ): تواریخ

قَرْیَه (روستا): قُری / عَبْد(بنده): عِباد / دَوْلَه (دولت): دُوَل

بَهیمَه (چهارپا): بَهائِم / مَلْعَب (ورزشگاه): مَلاعِب / رَسول (فرستاده): رُسُل

سِرْوال (شلوار): سَراویل / غُصْن (شاخه): أغصان؛ غُصون / شَجَر (درخت): أشْجار

زَیت(روغن): زُیوت / حَیّ (زنده): أحیاء / قَبْر(گور): قُبور

اَلتمرین الثّامن:

الف: عَیـّن الْکَلِمه الْغَریبَه. (حَسبَ الْمعنی) (واژه ناهماهنگ از نظر معنا را پیدا کنید.)

۱- بُذورُ النّباتاتِ (دانه‌های گیاهان) □   جَوزات الْبَلوط (دانه های بلوط) □   جِدارُ الْعِماره (دیوار ساختمان)   ■ جُذوعُ الْأْشجار (تنه های درختان)   □

۲- مَدینه (شهر)         □             بَهیمـَه (چهارپا)           ■         قَریَـه (روستا)            □   مُحافَظَـه (استان)    □

۳- شُرطی (پلیس)        □             خبّاز (نانوا)              □           حدّاد (آهنگر)             □   ذِکْری (خاطره)    ■

۴- سیاج (پرچین)        ■             آلاف (هزاران)           □         مئات (صدها)            □   عشرات (ده ها)     □

ب: عیـّن الْکَلِمه الْغَریبه. (حَسَب قَواعد المَعرفَه وَ النَّکِره) (واژه ناهماهنگ از نظر شناس و ناشناس را پیدا کنید.)

۱- تِمثال (تندیس)        ■           إیلام (ایلام)              □         سنندج (سنندج)           □   کِرمانشاه (کرمانشاه) □

۲- السُیّاح (گردشگران)   □           شارعٌ (خیابان)           ■         السّاحَه (میدان)           □   المُنظّمَه (سازمان) □

۳- سعید (سعید)          □             سَنجاب (سنجاب)         ■           مَحمود (محمود)          □   صادق (صادق)     □

۴- فاطمه (فاطمه)     □             زهراء (زهرا)           □         مَعصومَه (معصومه)      □   اِمرَأه (زن)        ■

اَلْبَحثُ الْعِلمی (پژوهش علمی.)

اِبْحَثْ عَنْ نَصٍّ حَوْلَ أَهَمّیهِ زِراعَهِ الْأشَجارِ. (دنبال متنی درباره ارزش کشت درختان بگرد.)

پی دی اف درس سوم عربی یازدهم مشترک