فارسی پایه هفتم

فهرست

شبکه تلگرامی: JS_ir@

اینستاگرام: jafari.saeed.ir

نشانی فیلمهای سعید جعفری در آپارات

https://www.aparat.com/jafarisaeed

نشانی فیلمهای سعید جعفری در یوتیوپ

https://www.youtube.com/channel/UCPkVieooDMyUMH3t58r0KXw

تدریس خصوصی برای درس فارسی؛ عربی و علوم و فنون ادبی: ۰۹۳۷۶۷۹۷۸۵۲

دیباچه

سخنی با دبیران ارجمند

به نام خداوند جان آفرین / حکیم سخن در زبان آفرین

پروردگار حکیم را سپاس می‌گوییم که توفیق داد تا در پناه لطف و رحمتش، تألیف فارسی پایه هفتم دورهٔ اوّل متوسطه بر پایه تازه ترین دستاوردهای آموزشی در زمینه آموزش زبان، به فرجام برسد. امیدواریم آموزش مهارتهای خوانداری و مهارتهای نوشتاری به رشد و شکوفایی زبان و ادب فارسی و تربیت بایسته تر، یاری رساند و به گشایش کرانه‌های امید و روشنایی فراروی نوجوانان و آینده‌سازان ایران عزیز بینجامد.

برای اجرای نیکوتر این برنامه، توجه شما همکاران ارجمند را به نکات زیر، جلب می‌کنیم:

ــ این کتاب در دو بخش به آموزش و تقویت مهارت‌های زبانی و ادبی می‌پردازد و با کتاب‌های فارسی دورهٔ ابتدایی، پیوستگی دارد، به همین روی، لازم است همکاران ارجمند از ساختار و محتوای کتاب های دوره پیش، آگاه باشند.

ــ در بخش مهارتهای خوانداری می‌باید به ویژگی‌های گفتاری و آوایی زبان فارسی همچون لحن، تکیه، آهنگ و دیگر خرده مهارتها به طور مناسب، توجه شود.

ــ فعالیت‌های نوشتاری به گونه‌ای طراحی و سازماندهی شده‌اند تا آموزش و یادگیری آموخته‌ها و کاربرد صحیح آنها به درستی محقق شود. توجه به اهداف آموزشی هر یک از تمرین‌ها، ضروری است.

ــ رویکرد آموزشی کتاب، رویکرد فعالیت بنیاد و مشارکتی است؛ بنابراین طراحی شیوه‌های جدید آموزشی، به کارگیری روشهای همیاری و گفت وگو توصیه می‌شود. حضور فعال دانش‌آموزان در فرایند یاددهی ــ یادگیری، کلاس را سرزنده و با نشاط و آموزش را پویاتر می‌سازد و به یادگیری، عمق می‌بخشد.

ــ فعالیتهای نوشتاری، تمرینی برای تثبیت و تقویت محتوای خوانداری کتاب است. آموزش این دو بخش، پابه پای هم صورت می‌گیرد تا مهارت‌های لازم هر دو پهنه، هماهنگ و متناسب با یکدیگر تقویت و پرورده شود.

ــ از شرح و بیان مطالب اضافی که به انباشت دانش و خستگی ذهنی دانش‌آموزان، منجر می‌شود، باید پرهیز کرد. این موضوع به ویژه در نکته‌های زبانی و ادبی، باید به طور جدی رعایت شود. مباحث دستوری و ادبی در سال های آینده، با دقت و تفصیل بیشتری، بیان خواهد شد. بنابراین، به همین اندازه و محدوده کتاب، باید بسنده کرد.

ــ حفظ اطلاعات مربوط به اعلام (اشخاص، آثار و مکان‌ها) جزو اهداف کتاب نیست و نباید در آزمونها، از آنها پرسشی طرح شود.

ــ از فعالیتهای بخش «کارگروهی» که مربوط به قلمرو مهارتهای گفتاری زبان است، تنها دو مورد به دلخواه از سوی گروه‌های دانش‌آموزی، پاسخ داده شود و از نوشتن در این بخش، خودداری شود تا فرصت پرورش سخن گویی و تقویت فن بیان، فراهم آید.

ــ «فصل های ادبیات بومی» با درس های آزاد، فرصت بسیار مناسب برای مشارکت دانش‌آموزان عزیز و دبیران گرامی در تألیف بخشی از کتاب است. پیشنهاد می‌شود برای تولید محتوای درس آزاد به موضوع‌هایی متناسب با عنوان فصل در قلمرو فرهنگ و ادبیات بومی و آداب محلّی، نیازهای ویژهٔ نوجوانان و دیگر ناگفته های کتاب، توجه شود.

ــ همه ّ فعالیتهای نوشتاری باید در دفتر پاسخ داده شوند. انجام فعالیتهای نوشتاری در کلاس به صورت گروهی به پرورش تفکر دانش‌آموزان کمک می‌کند.

ــ به سبب اهمیت و تأثیر انشا و مهارت نویسندگی در پرورش تفکر و خلاقیت، از مهر ۱۳۹۳ این موضوع در کتابی جداگانه، سازماندهی شده است؛ از این رو، همه فعالیت‌های نوشتاری که ماهیت نگارشی داشته اند؛ به آن کتاب، راه یافته اند.

ــ برای هر درس، آموزه‌های املایی ذکر شده است که پیش از پرداختن به املا باید به آموزش و تأکید بر یادگیری و کاربست آنها توجه شود.

ــ نکته‌های زبانی و ادبی، برگرفته از متن درس است و پیوستگی بسیاری با ساختار زبانی درس دارد، آموزش این نکات به درک و فهم متن کمک می‌کند. بنابراین «متن محوری» در این بخش، از اصول مورد تأکید است.

ــ روانخوانی‌ها، شعرخوانی‌ها و حکایات با اهداف پرورش مهارتهای خوانداری، ایجاد نشاط و طراوت ذهنی، آشنایی با متون مختلف و مهمتر از همه، پرورش فرهنگ مطالعه و کتابخوانی، در ساختار فارسی گنجانده شده‌اند. در پایان همه «روانخوانی‌ها،» بخش «فرصتی برای اندیشیدن» با دو پرسش واگرا، تدوین شده است. این پرسشها برای تقویت سواد خواندن، توانایی درک و فهم و پرورش روحیه نقد و تحلیل متون، تنظیم گردید.

ــ به منظور تسهیل، تحکیم و غنی‌سازی آموزش و یادگیری زبان فارسی و پرورش تمرکز شنیداری دانش‌آموزان در ابتدای هر درس رمزینه‌های سریع پاسخ گنجانده شده است که دانش‌آموزان با اسکن کردن آنها از محتوای آموزشی آن بهره‌مند می‌شوند.

ــ همه عناصر ساختاری و محتوایی کتاب فارسی، بر بنیان اصول علم برنامه‌ریزی درسی، به صورت یکپارچه و درهم تنیده سازماندهی شده است، از اینرو، آموزش این کتاب، می باید با همه ساعت‌های این برنامه، به یک دبیر واگذار شود و برنامه‌ریزان محترم آموزش مدارس نیز لازم است به این اصل پایبند باشند و از تفکیک ساعتهای آموزشی و مواد درسی (فارسی و املا) و تقسیم آن میان چند دبیر، به ویژه دبیران نامتخصص، به جد خودداری کنند.

گروه زبان و ادب فارسی

دفتر تألیف کتاب های درسی عمومی و متوسّطه نظری

literature-dept.talif.sch.ir