الدَّرسُ الرّابعُ: تَأثیرُ اللُّغَه الفارِسیَّه علَی اللُّغَهِ العَرَبیَّه

التمارین

اَلتَّمْرینُ الْأَوَّلُ: عَیِّن الجملهَ الصَّحیحهَ و غیرَ الصَّحیحهِ حَسَبَ الحقیقهِ و الواقِعِ. (جمله درست و نادرست را با توجه به حقیقت و واقع شناسایی کن.)

۱- المِسکُ عِطرٌ یُتَّخَذُ مِن نَوعٍ مِنَ الغِزلانِ. (مشک عطری است که از گونه ای آهو گرفته می‌شود.) √

۲- الشَّرشَفُ قِطعَهُ قُماشٍ توضَعُ عَلَی السَّریرِ. (ملافه قواره پارچه است که بر روی تخت کشیده [نهاده]می‌شود.) √

۳- العَرَبُ یَنطِقونَ الکَلِماتِ الدَّخیلَهَ طِبقَ أصلِها. (عربها وامواژه‌ها را طبق اصلشان به زبان می‌آورند.) ×

۴- فی اللُّغَهِ العَرَبیَّهِ مِئاتُ الکَلِماتِ المُعَرَّبَهِ ذاتُ الأُصولِ الفارِسیَّهِ. (در زبان عربی صدها وامواژه است که دارای تبار فارسی اند.) √

۵- أَلَّفَ الدُّکتورُ التّونجیُّ کِتاباً یَضُمُّ الکَلِماتِ التُّرکیَّهَ المُعَرَّبَهَ فِی اللُّغَهِ العَرَبیَّهِ.

(دکتر تونجی کتابی را نگاشته که دربردارنده واژگان ترکی در زبان عربی است.) ×

اَلتَّمرینُ الثّانی: عَیِّنِ العبارهَ الفارسیَّهَ المُناسبَهَ لِلعبارهِ العَرَبیَّهِ. (عبارت فارسی مناسب برای عبارت عربی را شناسایی کن.)

۱- تَجری الرِّیاحُ بِما لا تَشتَهِی السُّفُنُ. (بادها می‌وزند به سویی که کشتی‌ها نمی‌خواهند.) و) الف) هر چه پیش آید خوش آید.

۲- البَعیدُ عَنِ العَینِ بَعیدٌ عَنِ القَلبِ. (دور از چشم دور از دل می‌گردد[است].) هـ)        ب) کم گوی و گزیده گوی چون دُرّ.

۳- أکَلتُم تَمری وَ عَصَیتُم أمری. (خرمایم را خوردید و فرمانم را نبردید.) د)                ج) گر صبر کنی ز غوره حلوا سازی.

۴- خَیرُ الکَلامِ ما قَلَّ وَ دَلَّ. (بهترین سخن، سخنی است که کم باشد و راهنما.) ب)         د) نمک خورد و نمکدان شکست.

۵- الصَّبرُ مِفتاحُ الفَرَجِ. (بردباری کلید گشایش است.) ج)                                 هـ) از دل برَوَد هر آنکه از دیده رود.

۶- الخَیرُ فی ما وَقَعَ. (خیر در چیزی است که رخ می‌دهد.) الف)            و) بَرَد کشتی آنجا که خواهد خدای / و گر جامه بر تن دَرَد ناخدای.

۱- تَشْتَهی: می خواهد، میل دارد

اَلتَّمرینُ الثّالِثُ: أجِب عَنِ الأسئلَهِ التّالیَهِ حَسَبَ الصُّوَرِ. (به پرسش‌های زیر با توجه به تصویرها پاسخ بده.)

۱- بِمَ یَذهَبُ الطّلّابُ إلَی المَدرَسَهِ؟ – یَذهَبُ الطّلّابُ إلَی المَدرَسَهِ بالحافله. (دانش آموزان با چه [وسیله ای] به دبیرستان می‌روند؟ – دانش آموزان با اتوبوس به دبیرستان می‌روند)

۲- فی أیِّ بِلادٍ تَقَعُ هذِهِ الأهرامُ؟ – تَقَعُ هذِهِ الأهرامُ فی مصر. (این هرمها در چه کشوری واقع است؟ – این هرمها در مصر واقع است.)

۳- کَیفَ الجَوُّ فی أردبیل فی الشِّتاءِ؟ – الجَوُّ باردٌ فی أردبیل فی الشِّتاءِ. (زمستان هوا در اردبیل چه طور است؟ – زمستان در اردبیل هوا سرد است.)

۴- لِمَن هذا التّمثالُ؟ – هذا تمثالُ سیبویه. (این تندیس از آن کیست؟ – این تندیس از آن سیبویه است.)

۵- هَل تُشاهِدُ وَجهاً فِی الصّورَهِ؟ – نعم؛ أُشاهِدُ وَجهاً فِی الصّورَهِ. (آیا چهره ای را در عکس می‌بینی؟ – آری؛ چهره ای را در عکس می‌بینم.)

۶- ماذا تُشاهِدُ فَوقَ النَّهرِ؟ – أُشاهِدُ بیتا فَوقَ النَّهرِ. (بالای رود چه چیزی را می‌بینی؟ – بالای رود، خانه ای را می‌بینم.)

اَلتَّمرینُ الرّابِعُ:

ألف: عَیّنِ التَّرجمهَ الصَّحیحهَ حَسَبَ قواعِدِ المعرفهِ و النَّکِرَهِ.  (با توجه به قواعد شناس و ناشناس ترجمه درست را شناسایی کن.)

۱- سَمِعتُ صَوتاً عَجیباً.             صدای عجیبی را شنیدم. ■   صدای عجیب را شنیدم. □

۲- وَصَلتُ إلَی القَریَهِ.               به روستایی رسیدم. □        به روستا رسیدم. ■

۳- نَظرَهٌ إلَی الماضی.               نگاهی به گذشته. ■          نگاه به گذشته. □

۴- العِبادُ الصّالحونَ.                بندگانی درستکار □          بندگانِ درستکار ■

۵- السِّوارُ العَتیقُ.                   دستنبند کهنه■                دستنبندی کهنه □

۶- التّاریخُ الذَّهَبیُّ.                  تاریخی زرّین □               تاریخ زرّین ■

 ب: تَرجمِ الجُمَلَ التّالیَهَ حَسَبَ قواعِدِ المعرفهِ و النَّکِرَهِ ثُمَّ عَیِّن المعرفهِ و النَّکِرَهِ فی ما أُشیرَ إلیهِ بِخَطٍّ. 

(با توجه به قواعد شناس و ناشناس جمله‌ها را ترجمه کن؛ سپس در آنچه با خط به آن اشاره شده شناس و ناشناس را شناسایی کن.)

۱- سَجَّلَت مُنَظَّمَهُ الیونِسکو مَسجِدَ الإمامِ وَ قُبَّهَ قابوسٍ فی قائمَهِ التُّراثِ العالَمیِّ. (سازمان یونسکو مسجد امام و گنبد قابوس را در لیست میراث جهانی ثبت کرد.) / المعرفهِ: قابوسٍ؛ التُّراثِ

۲- عِمارَه خسُرو آباد فی سَنَندَج تَجذبُ سُیّاحاً. (ساختمان خسروآباد در سنندج گردشگرانی را جذب می‌کند.) /المعرفهِ:سَنَندَج /النَّکِرَهِ: سُیّاحاً

۳- حدیقَهُ شاهزادَه قُربَ کِرمان جَنَّهٌ فِی الصَّحراءِ. (باغ شاهزاده نزدیک کرمان بهشتی در صحرا است.) / المعرفهِ: کِرمان / النَّکِرَهِ: جَنَّهٌ

۴- مَعبَدُ کُردکُلا فی مُحافَظَهِ مازَندَران أحَدُ الآثارِ القَدیمَهِ. (پرستشگاه کردکلا در استان مازندران یکی از آثار کهن است.) / المعرفهِ: کُردکُلا، مازَندَران

۱- أُشیرَ: اشاره شد ۲- قائِمَهُ التُّراثِ الْعالَمیِّ: لیست میراث جهانی

اَلتَّمرینُ الْخامِسُ: عَیّنِ الکلمَهَ الصَّحیحَهَ حَسَبَ الفعلِ الماضی. (با توجه به فعل ماضی واژه درست را شناسایی کن.)

اَلتَّمرینُ السادس: تَرجِمِ الآیاتِ، ثُمَّ عَیِّنِ المَطلوبَ مِنکَ. (آیه‌ها را ترجمه کن؛ سپس آنچه را از تو خواسته شده مشخص کن.)

۱- ﴿ فَاصبِر حَتَّی یَحکُمَ اللهُ بَینَنا …﴾ (فعلَ الأمرِ) / (بردبار باش تا خداوند میان ما داوری کند.) / فعلَ الأمرِ: اصبِر

۲- ﴿ یُریدونَ أن یُبَدِّلوا کَلامَ اللهِ﴾ (المُضافَ إلَیهِ) (می‌خواهند که سخن خداوند را دگر کنند.) / المُضافَ إلَیهِ: اللهِ

۳- ﴿هُوَ الَّذِی یُصَلِّی عَلَیْکُمْ وَ مَلائِکَتُهُ لِیُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ﴾    (الجار و المجرور)

(او کسى است که بر شما درود مى فرستد،و فرشتگان او تا شما را از تاریکى ها به سوى نور آورد.) / الجار و المجرور: علَیْکُمْ، مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ

۴- ﴿ . .. لِکَیلا تَحزَنوا عَلَی ما فاتَکُم﴾ (الفِعلَ الماضیَ) (برای اینکه اندوهگین نشوید از آنچه درباختید[از دست دادید].) / الفِعلَ الماضیَ: فاتَ

۵- ﴿ لَن تَنالُوا البِرَّ حَتَّی تُنفِقوا مِمّا تُحِبّونَ﴾ (الفِعلَ المُضارِعَ)

(به نیکی دست نخواهید یافت تا اینکه از آنچه دوست دارید دهش کنید.) / الفِعلَ المُضارِعَ: تَنالُوا، تُنفِقوا، تُحِبّونَ

۱- یُصلّـی: درود می‌فرستد 2- لِکَیلا: لِکَی+لا   ۳- فاتَ: از دست رفت  ۴- لَن تَنالوا: دست نخواهید یافت

اَلتَّمرینُ السّابِعُ: اُکْتُبْ جَمْعَ هذِهِ الْکَلِماتِ. (جمع این واژگان را بنویس.)

فَرَس(اسب): أفراس / أَثَر(اثر): آثار / تاریخ(تاریخ): تواریخ

قَرْیَه(روستا): قُری / عَبْد(بنده): عِباد / دَوْلَه(دولت): دُوَل

مِثْل(مثل): أمثال / مَلْعَب(ورزشگاه): مَلاعِب / رَسول(فرستاده): رُسُل

کِتاب(کتاب): کُتُب / سِنّ (دندان): أسنان / سَمَک (ماهی): أسماک

جِذْع (تنه): جُذوع / جَناح (بال): أجنِحَه / فَم (دهان): أفواه

للمُطالعَهِ (برای خوانش.)

(لِلتمرین فی الْمنزل ) اُکتب اسم کُلِّ صوره  (نام هر تصویر را بنویس.)

الرّکب                     عُمّالُ المَصنَع                     الوَکنَه                     الاصطِفاف الصَّباحیُّ

الجَوّال                       السَّیّاره                             الفتّاحَه                         النظّارَه

الأَعلی                       الأَسفَل                              الشِّمال                         الیَمین

الخاتَم                            السّوار                         الدُّرَر                           الزُّجاجَه

السریر                      القبّه                                المِظَّله                         الإناء

پی دی اف درس چهارم عربی پایه یازدهم انسانی