آموزه دوم: سازه ها و عوامل تأثیرگذار در شعر فارسی

اساسی ترین عامل پیدایی شعر، عاطفه است.
شاعر برای انتقال عاطفۀ خود به دیگران از زبان کمک می گیرد.
اساسی ترین عامل پیدایی شعر، عاطفه است.
وزن و آهنگ، به انتقال بهتر احساس و عاطفه کمک می کند.
در نمونۀ زیر، وزن و آهنگ کوبنده و کوتاه، بار حماسی فضای شعر را غنی تر می سازد.
خروش آمد و نالۀ کرّنای /  دم نای رویین و هندی دَرای
پس از عاطفه مهمترین و مؤثرترین عامل،« وزن » است.
وزن در شعر، جنبۀ تزیینی ندارد؛ بلکه جزءِ طبیعت شعر است و برای نشان دادن عواطف، نمی توان از آن چشم پوشید.
وزن، ادراکی است که از احساسِ نظم حاصل می شود. وزن، امری حسّی است و بیرون از ذهن کسی که آن را در می یابد، وجود ندارد؛ وسیلۀ ادراک وزن، حواس ما است؛ مثلاً چرخی که می گردد، حرکتی مداوم دارد، امّا وزن ندارد. حال اگر نشانه ای در یک نقطۀ چرخ باشد که هنگام حرکت آن دیده شود، از دیدن بازگشت های پیاپی آن، ادراک وزن حاصل می شود.
توجّه به فضای عاطفی و آهنگ متن، سبب کشف لحن می شود. تشخیص لحن مناسب هر متن، خواندن را دلنشین تر و درک محتوا را آسان تر می سازد.

برای شناخت بهتر لحن و آهنگ اینجا را کلیک کنید.